Spectaculaire vondst van kanonskogels bij archeologische opgravingen op site toekomstig Administratief Centrum in Nieuwpoort

De archeologische opgravingen op de site van het toekomstig Administratief Centrum in Nieuwpoort-Stad naderen hun voltooiing. Sinds half februari 2026 wordt het terrein achter de Stadshalle intensief onderzocht. Het onderzoek leverde nu al bijzonder waardevolle vondsten op die meer licht kunnen werpen op een belangrijk stuk Nieuwpoortse geschiedenis.

Stad Nieuwpoort plant om eind 2026 de eerste steen te kunnen leggen van zijn gloednieuw Administratief Centrum. Op de site waar de nieuwbouw wordt voorzien, tussen de Stadshalle en de Willem De Roolaan, wordt sinds midden februari 2026 archeologisch onderzoek uitgevoerd.

De beslissing om over te gaan tot uitgebreide opgravingen komt voort uit eerder onderzoek via proefsleuven en -putten. Het archeologisch bodemonderzoek, uitgevoerd door Group Van Vooren, verloopt volgens planning en wordt eind deze week afgerond. Ondertussen zijn al heel wat zaken aan het oppervlak gekomen.

Middeleeuwse sporen in de schaduw van het belfort

Tijdens de opgravingen werden verschillende bodemsporen uit de middeleeuwen vastgesteld. De nabijheid van de site waar zich sinds de dertiende eeuw de Stadshalle met belfort bevindt, maakt deze vondsten bijzonder betekenisvol. Het gaat weliswaar om sporen die dateren van na de bouw van het belfort, maar mogelijk in verband kunnen worden gebracht met de site errond.

Naast bodemsporen werden ook muren en vloerniveaus aangetroffen. Over de precieze functie en datering van deze structuren is het voorlopig nog te vroeg om definitieve uitspraken te doen. Verdere analyse van het vondstmateriaal en bijkomende dateringen moeten hierover meer duidelijkheid brengen.

Spectaculaire vondst: depot natuurstenen kanonskogels

De meest spraakmakende ontdekking is zonder twijfel een depot met vele tientallen natuurstenen kanonskogels. Dergelijke kogels werden gebruikt tussen circa 1350 en 1600 en konden zowel met kanonnen als met katapulten of trebuchets worden afgeschoten.

De hoge graad van standaardisatie en de kwalitatieve afwerking doen vermoeden dat ze eerder voor vuurgeschut bestemd waren. Opvallend is bovendien de variatie in formaten, wat wijst op een bijzonder divers arsenaal.

De exacte context van het depot is momenteel nog niet volledig duidelijk. De ligging van de site – vlak bij de verdwenen middeleeuwse zuidelijke stadsomwalling, waar zich nu de Willem De Roolaan bevindt – is hierbij een mogelijk aanknopingspunt. Op de kaart van Antonius Sanderus uit 1641 staat ter hoogte van de stadsmuur, vlakbij de huidige opgravingssite, een kanon afgebeeld. Of er een rechtstreeks verband bestaat met het recent ontdekte depot, zal verder onderzoek moeten uitwijzen.

Sporen van de Groote Oorlog

Naast middeleeuwse relicten kwamen ook sporen uit de 20e eeuw aan het licht. Tijdens de opgravingen werd een niet-ontplofte obus uit de Eerste Wereldoorlog aangetroffen. Ontmijningsdienst DOVO werd onmiddellijk verwittigd en kwam ter plaatse om de munitie veilig te stellen en af te voeren. Deze vondst herinnert aan de verwoestingen van 1914-1918, waarbij Nieuwpoort volledig van de kaart werd geveegd.

Schepen van Erfgoed Ann Gheeraert is onder de indruk van de vondsten:

“Wat we hier aantreffen, overtreft onze verwachtingen: van middeleeuwse bouwstructuren en een uitzonderlijk depot kanonskogels tot militaire relicten die wijzen op ons verleden als frontstad. Deze opgravingen bevestigen dat elke bouwfase in Nieuwpoort ook een ontdekkingstocht is naar onze eigen geschiedenis, een verleden dat nog lang niet al zijn geheimen heeft prijsgegeven.”

Vervolgtraject

Burgemeester Kris Vandecasteele wijst op de unieke link tussen de gemaakte ontdekkingen en de toekomstige invulling van de site:

“Wat hier de voorbije weken is blootgelegd, bewijst dat Nieuwpoort een stad is waar geschiedenis letterlijk overal aanwezig is. Tot zelfs enkele meters onder onze voeten. Deze site lag eeuwenlang op een strategische plek nabij de stadsmuur en de Stadshalle en speelde duidelijk een rol in het welzijn en de bescherming van onze inwoners. Het is bijzonder symbolisch dat we op deze historische grond dit jaar het startschot geven voor de bouw van ons nieuwe Administratief Centrum. Zo verbinden we het rijke verleden van Nieuwpoort met een toekomstgerichte dienstverlening voor onze inwoners.”

De archeologische veldwerkfase wordt eind deze week afgerond. Nadien volgt een uitgebreide onderzoeks- en rapporteringsfase waarin alle vondsten verder worden geanalyseerd. Pas daarna zullen meer gedetailleerde conclusies kunnen worden getrokken over de precieze betekenis van de aangetroffen structuren en het kanonskogeldepot.