Naar inhoud
Nieuwpoort homepage

U bent hier: Nieuwpoort > Toerisme > Bezoeken > Geschiedenis > 11de - 12de eeuw

11de - 12de eeuw

Door aanslibbing kwam de IJzermonding meer zuidwestwaarts te liggen en kwam aanleunen bij het hoger vermelde duineneiland waar later Nieuwpoort zal worden op gebouwd. Met betrekking tot die beschermde duin wordt in de 11de eeuw voor het eerst van "Sandeshoved" gesproken.

Pas was de miserie met de zee wat vergeten of..."van de woede der Noormannen, verlos ons Heer!". Volgens de kronieken waren zij reeds een eerste maal in 861 in Isera Portus geland. Feit is dat ze van 881 tot 885 stelselmatig de hele kuststreek hebben geplunderd en uitgemoord.

Hoe ook, is het te verwonderen dat de Westhoekers, vissers en anderen, die generaties lang zich hebben moeten weren tegen de zee, tegen jan en alleman, van het stugge en taaie soort mensen zijn geworden?

In de elfde eeuw brak de zee weer binnen: minder erg dan de vorige was deze derde Duinkerkse transgressie, maar toch spoelde de hele streek weer onder tot tegen Diksmuide. Nogal logisch gaat de bevolking toevlucht zoeken op de hoger liggende delen en we kunnen geredelijk aannemen dat Zandhoofd, dat nooit onderliep, meer en meer volk begon te trekken.

De aanslibbing en de indijking verlopen nu echter veel sneller dan vroeger, grotendeels onder impuls van de abdijen van Koksijde en Oudenburg.

Nieuwe dorpen worden gesticht: Oostduinkerke (1080), Ramskapelle (1120)...
Het lange duineneiland wordt groter en groter door aanslibbing. Schorren, ideaal voor schapenteelt, komen ertegenaan te liggen.

1085: Abt Ingelbrecht van de St.-Winoksabdij te Bergues ruilt met Robrecht de Fries een hoeve gelegen op Sandashovad.
1108: Graaf Robrecht schenkt de abdij van Broekburg een schorre die de naam Sandashovad draagt.
1120: Een bulle van paus Calixtus II vermeldt Sandeshove.
1183: De bewoners van Sandeshove (toen nochtans reeds officieel herdoopt tot Nieuwpoort) richten een schrijven tot paus Lucius III.

Nog ettelijke jaren (o.a. in 1274 en 1365) zullen de twee namen: Sandeshove en Nieuwpoort door en voor elkaar worden gebruikt. Maar het welluidende en veel oudere Sandeshove heeft het moeten afleggen tegen Novus Portus ofte Nieuwpoort.

Niet alleen Nieuwpoort en Sandeshove worden nog lange tijd met elkaar vereenzelvigd. In 1150 wordt ook nog Isera Portus vermeld, in 1163 is er sprake van Neoportus en Novum Oppidum. Toch wordt Novus Portus (Nieuwpoort) meer en meer gebruikt en haalt tenslotte de bovenhand.

Waarom die herdoop? In 1150 was Isera Portus reeds uitgebreid tot een nederzetting die Lombardsijde, nochtans een stad, in belang over het hoofd was gegroeid. Tot overmaat van ramp voor de Lombardsijdenaars verzandde de noorderarm van de IJzer meer en meer, zodat naar een geschikter vestiging voor een haven moest worden uitgekeken. Graaf Filips van den Elzas deed wat voor de hand lag: hij creëerde een gans nieuwe stad die het oudere Zandhoofd inpalmde, planmatig verkaveld met rechte straten, wallen errond en versterkingen. Om zijn steun daadwerkelijk te maken gaf hij de nieuwe haven en stad een keure, met rechten en vrijheden en tenslotte een nieuwe naam die voor altijd werd vastgelegd:

1163: NOVUS PORTUS.
 

Vorige maand Volgende maand april 18
ma di wo do vr za zo
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Het weer in Nieuwpoort