Folklore
Heksen
Tussen 1602 en 1652 vinden in Nieuwpoort 23 heksenprocessen plaats. Het bekendste proces is dat van Jeanne Panne, die in 1650 op de brandstapel terecht komt en dat nu bron van inspiratie is voor het Nieuwpoortse heksenfestival.
Kermissen en stoeten
De St-Michielskermis is een overblijfsel van de Nieuwpoortse jaarmarkt. In 1364 krijgt de stad immers het privilege een eigen jaarmarkt te organiseren. De kermis vindt plaats op de laatste zondag van september.
Het laatste weekend van juni vindt de St-Janskermis plaats, een overblijfsel uit 1495. Toen geeft Maximiliaan van Oostenrijk toestemming aan de stad een kermis te organiseren als dank aan de inwoners en hun vrouwen die zich in 1489 heldhaftig hebben verzet tegen een aanval van de stad door de Fransen, Bruggelingen en Gentenaars.
Reuzen
Nieuwpoort heeft eeuwenlang een reus gehad. De eerste dateert van vermoedelijk 1494. Tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog zijn alle reuzen vernietigd. De reuzengilde is opgericht in 1923. Om de twee jaar komt die in Nieuwpoort op straat met een heuse reuzenstoet. De reus Jan Turpijn is met zijn 10m40, zijn 750 kg en zijn 24 dragers de grootste door mensen gedragen reus van Europa.
Visserij
Aan de Belgische kust zijn er drie vissershavens: Oostende, Zeebrugge en Nieuwpoort. De bevolking van Nieuwpoort leeft eeuwenlang van voornamelijk de visvangst. Hierdoor ontstaat een zeer specifiek vissersleven met eigen tradities en gebruiken. Vandaag staat de visserij als economische activiteit onder druk en evolueert ze meer naar een toeristische attractie met de talrijke viswinkels en -restaurants, de geleide bezoeken aan de Vismijn, tentoonstellingen over de vissers en het vissersleven of het jaarlijkse visserijweekend met als hoogtepunt de hulde aan de op zee omgekomen vissers.